BİR AVUKAT AYNI DOSYADA HEM TARAF VEKİLİ HEM DE TANIK OLABİLİR Mİ?
Avukat vekâleten takip etmekte olduğu bir davada taraflara oranla üçüncü kişi konumunda olduğundan görevi nedeniyle öğrendiği hususlar dışında tanıklık etmek zorunda olup (Kuru, B.; Hukuk Muhakemeleri Usulü, Altıncı Baskı, Cilt 3, 2001, s. 2574), tanık olarak dinlenilmesinde de yasal engel bulunmamaktadır.
Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.06.2020 Tarihli 2017/2-2209 E. ve 2020/475 K. Sayılı kararında; ”Davalı-karşı davacı vekilinin delil listesinde yer alan aynı zamanda vekili olan tanığın yasal olarak dinlenilmesinin mümkün olduğu, bu tanığın da diğer tanıklar gibi HMK’nin 240. ve devamı maddeleri gereğince dinlenilmesi gerektiği, aksi durumda esasen hukuki dinlenilme ve buna bağlı olarak adil yargılanma hakkının ihlaline sebebiyet verilmiş olunacağı, savunma hakkının kısıtlanacağı aşikârdır. Ayrıca yargılamanın geçirdiği safhalar ile dosyada mevcut bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucu delil listesinde yer alan bu tanığın dinlenilmesi talebinin davayı uzatma amacıyla yapılmadığı da anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davalı-karşı davacı tanığı dinlenilip tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekmektedir.” şeklindeki içtihadı ile avukatın vekili olduğu dosyada tanıklık yapabileceğine hükmetmiştir.
Silahların eşitliği ilkesi gereğince taraflar hakkaniyete uygun olarak yargılamanın tüm safhası boyunca hak ve yükümlülükler bakımından eşit şartlara sahip olmalı, bu amaçla da gerek taleplerini ifade ederken gerekse iddia ve savunmalarını ispata yarar delillerini sunarken taraflara aynı imkânlar tanınmalıdır. HMK’nın İspatın Konusu başlıklı m.187’de İspatın konusunu tarafların üzerinde anlaşamadıkları ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıaların oluşturduğu ve bu vakıaların ispatı için delil gösterilebileceği ve HMK’nın İspat Hakkı başlıklı m.189’da Tarafların, kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak ispat hakkına sahip oldukları düzenlenmiştir. Taraflar iddiasını ispatlayabilmek için HMK 240 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş usule uygun şekilde tanık deliline dayanabilir.Davanın tarafları davacı ve davalıdır. Avukat davanın tarafı değil yargı önünde kişilerin haklarını savunmayı meslek edinmiş, yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmanın serbest temsilcisidir. Dolayısıyla avukatın vekil olarak görevli olduğu bir davada tanık olarak dinlenmesi usul ve yasaya uygundur.
Ancak, bu durum mesleki sır saklama yükümlülüğü, tarafsızlık ilkesi ve çıkar çatışması gibi etik ve mesleki sınırlamalara tabidir. Avukatın tanıklığı sırasında, müvekkilinin çıkarlarını koruması ve aynı zamanda doğruyu söylemesi önemlidir.